امروز دوشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۸ ۰۷:۰۲

مقالات

بهترین راهنمای فنی و کاربردی لوله های پلی اتیلن

اقلیمو  ۱۳۹۸/۰۵/۱۹
بهترین راهنمای فنی و کاربردی لوله های پلی اتیلن
این نوشته مرجع کاربردی و فنی لوله های پلی اتیلن است و اصول و نکات فنی مهم و اصلی لوله های پلی اتیلن را به صورت خلاصه و مفید ارائه می دهد. لوله های پلی اتیلن به علت قیمت مناسب و وزن کمی که دارند یکی از پرکاربردترین لوله های موجود در بازار هستند.

۱- معرفی لوله پلی اتیلن و کاربرد های آن
لوله های پلی اتیلنی گونه ای از لوله های پلاستیکی هستند که به علت قیمت کمتر و مشخصات منحصر به فردی که دارند سهم عمده ای از بازار لوله در جهان را به خود اختصاص داده اند. یک مولکول پلی اتیلن زنجیر بلندی از اتم‌های کربن است که در آن به هر یک اتم کربن دو اتم هیدروژن متصل شده است.

لوله های پلی اتیلن کاربرد های گسترده ای دارند و برای اهداف گوناگونی از جمله انتقال آب آشامیدنی، فاضلاب، موادشیمیایی و گازهای فشرده استفاده می شوند. البته معمولا از این لوله ها برای کاربردهایی که دما در آن ها بالاست و یا لوله در برابر آسیب های محیطی قرار دارد و یا برخی از مواد نفتی و شیمیایی استفاده نمی شود.

۲- مزایا و معایب


مهمترین مزایای لوله های پلی اتیلن:


-قیمت مناسب
-نصب و اتصال آسان و سریع
-انعطاف پذیری مناسب
-مقاومت در مقابل خوردگی شیمیایی برخی از مواد
-ضریب اصطکاک کم پلی اتیلن و ثابت بودن نسبی طول لوله
-چگالی کم و سبک بودن
-امکان انتقال آب شرب


مهمترین معایب لوله های پلی اتیلن:

-آسیب پذیر بودن در برابر صدمات فیزیکی هنگام حمل و نصب لوله ها
-نیاز به حفاظت در مقابل تاثیر سوء اشعه ماوراء بنفش
-کاهش مقاومت با گذشت زمان
-کاهش مقاومت با افزایش دما
-ضعیف بودن در برابر مکش و خلا ایجاد شده در داخل لوله
-آسیب پذیر بودن در برابر مواد نفتی و برخی از مواد شیمیایی
-عدم امکان ردیابی لوله‌های مدفون و یا توکار با فلزیاب
-آسیب پذیر بودن در برابر انتقال آب‌های حاوی کلر
-افزایش قابل توجه ضخامت در فشارهای کاری بالا

۳- لوله های تک جداره و دو جداره
لوله های پلی اتیلن به دو دسته ی لوله های تک جداره و دو جداره تقسیم می شوند. لوله‌های تک جداره معمولا برای انتقال تحت فشار سیالات به کار می‌روند. لوله های دو جداره نیز معمولا برای انتقال سیالات بدون فشار (مثل فاضلاب) استفاده می شوند. این لوله ها در برابر فشار خارجی مقاومت نسبتا بالاتری دارند و به همین علت گاهی در صنایع دیگر (از جمله راه سازی) نیز استفاده می شوند.

۴- پلی اتیلن سخت یا HDPE و پلی اتیلن نرم یا LDPE
لوله های پلی اتیلن از نظر چگالی یا همان دانسیته به دو دسته ی کلی تقسیم می شوند. دسته ی اول لوله های پلی اتیلن با چگالی زیاد یا High Density Polyethylene) HDPE) هستند که در آن ها زنجیره ی مولکولی فشرده است و چگالی بزرگ تری دارند. این لوله ها که به لوله های پلی اتیلن سنگین یا سخت یا فشرده نیز مشهور هستند دارای استحکام کششی بیشتری نسبت به پلی اتیلن نرم هستند و ضمنا مقاومت بهتری در برابر مواد شیمیایی از خود نشان می دهند.

دسته ی دوم لوله های پلی اتیلن با چگالی کم یا Low Density Polyethylene) LDPE) هستند که در آن ها زنجیره مولکولی فشردگی کمتری داشته و چگالی کوچک تری دارند. این لوله ها که به لوله های پلی اتیلن سبک یا نرم نیز مشهور هستند هم مقاومت ضربه ای بیشتری نسبت به پلی اتیلن سخت دارند و هم انعطاف پذیری بالاتری دارند.

۵- لوله های PE100 و PE80
لوله های پلی اتیلن سخت یا HDPE خود به دو grade (گرید) PE80 و PE100 تقسیم می شوند. لوله های PE100 دارای چگالی بیشتری نسبت به لوله های PE80 هستند و استحکام کششی بیشتری دارند و در مقابل لوله های PE80 از مقاومت ضربه ای و انعطاف پذیری بالاتری برخوردارند.

۶- لوله های کاروگیت و اسپیرال
لوله‌های کاروگیت گونه ای پرکاربرد از لوله های پلی اتیلن دو جداره هستند که بیشتر در شبکه ی فاضلاب استفاده می شوند. لوله های کاروگیت لوله هایی با شکل ظاهری کنگره ای هستند که سطح بیرونی آن ها کنگره ای است اما سطح داخلیشان صاف است. این لوله ها دارای مقاومت حلقوی مناسب در برابر بارهای وارده در زیر زمین هستند.

گونه ی دیگری از لوله های دو جداره لوله های اسپریال کاروگیت هستند که از نظر شکل ظاهری تا حدی شبیه لوله های کاروگیت اند اما تفاوت هایی با آن دارند. این لوله ها که معمولا از مواد پلی اتیلنی زرد و سیاه ساخته می شوند دارای ظاهری مارپیچی هستند.

یکی از مهمترین تفاوت های این دو نوع لوله، نوع اتصال آن هاست. لوله های کاروگیت به وسیله کوپلر (نوعی اتصال نر و ماده) به هم وصل می شوند ولی لوله های اسپیرال کاروگیت به روش جوش اکستروژن به هم متصل می شوند. 

۷- PN لوله پلی اتیلن
یکی از مهمترین پارامترهای لوله ی پلی اتیلن PN یا Pressure Number آن است. PN لوله نشان دهنده ی حداکثر فشار قابل تحمل آن لوله بر حسب بار (bar) است. مثلا لوله ی PN16 می تواند ۱۶ بار فشار را تحمل کند. رایج ترین فشار های کاری لوله های موجود در بازار عبارتند از:

PN 2.5: حداکثر فشار ۲٫۵ بار (کاربرد در لوله های آبیاری کم فشار)
PN 4: حداکثر فشار ۴ بار (کاربرد در لوله های آبیاری کم فشار)
PN 6: حداکثر فشار ۶ بار (کاربرد در لوله های انتقال مایعات)
PN 10: حداکثر فشار ۱۰ بار (کاربرد در لوله های انتقال مایعات)
PN 16: حداکثر فشار ۱۶ بار (کاربرد در لوله های آتش نشانی و گاز)

 راهنمایی لوله پلی اتیلن   ۸- SDR لوله
SDR هر لوله ی پلی اتیلن نشان دهنده ی نسبت قطر بیرونی لوله به ضخامت دیواره ی لوله است. هر چه که مقدار پارامتر SDR لوله ی پلی اتیلن بیشتر باشد به این معناست که لوله نازک تر است و قدرت تحمل فشار کمتری را دارد. در واقع SDR بزرگ تر به معنی PN کوچک تر است.

مقادیر رایج SDR در بازار عباتند از : ۶، ۷٫۴ ، ۹ ، ۱۱ ، ۱۳٫۶ ، ۱۷ ، ۱۷٫۶ و ۲۱٫ به عنوان مثال برای لوله ای با SDR-17 قطر خارجی لوله ۱۷ برابر ضخامت دیواره ی آن است.

۹- انواع جوش لوله پلی اتیلن
جوشکاری لوله ها و اتصالات پلی اتیلن معمولا به دو صورت الکترو فیوژن (Electro Fusion) و لب به لب (Butt Fusion) صورت می گیرد.

روش جوش کاری لب به لب یا بات فیوژن روشی ساده است که در آن سر هر دو لوله داغ می شود و زمانی که به حالت مذاب نزدیک شد با فشار معینی به هم فشرده می شود. از این روش برای لوله هایی می توان استفاده نمود که از نظر قطر و ضخامت و جنس برابر و یکسان باشند. از روش جوش لب به لب در شبکه های توزیع فاضلاب و آب رسانی استفاده می شود.

در روش الکتروفیوژن از جریان برق برای ذوب کردن سر لوله و ایجاد اتصال استفاده می شود. این روش بیشتر در شبکه های گازرسانی و آتش نشانی استفاده می شود.

۱۰- علائم و خط کشی های لوله های پلی اتیلن
معمولا از علائم زیر برای خط کشی لوله ی پلی اتیلن استفاده می شود:

بدون خط کشی و به طور کامل سیاه برای کاربرد های صنعتی
نوار آبی برای انتقال آب آشامیدنی
نوار زرد برای لوله های گاز


در پایان گفتنی است برای انتقال آب شرب توصیه می شود از مواد PE100 خودرنگ مجاز و مناسب انتقال آب شرب استفاده شود.


برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم اینجا کلیک کنید.